Wereldwijd voelt slechts 15 procent van alle werknemers zich betrokken bij hun werk. In Nederland is dat 10 procent1 ...

door Nanny Streng-Rosenthal (Q2 2020)

Joost Minnaar en Pim de Morree haalden in 2015 zelf geen plezier uit hun toenmalige werk. Er was niks mis met het werk zelf. Het was interessant en uitdagend en paste bij hun opleiding. Waar zij tegen aan liepen, was dat de werkgever alles voor hen bepaalde. En dat zij als kleuters werden behandeld. Op de universiteit waren zij gefascineerd geraakt door pioniers van het bedrijfsleven, die moedige types die het werk een radicaal andere invulling gaven. Zij haalden hun inspiratie uit bedrijven die hun medewerkers wisten te betrekken en te verbinden. Zij namen ontslag en besloten de wereld af te reizen, op zoek naar die pioniers, om van te leren en te zien hoe hun vooruitstrevende bedrijven werken. Hierover schreven zij het interessante boek Corporate Rebels.
 
Waarin onderscheiden de, in Corporate Rebels beschreven, bedrijven zich precies? Zij bieden de medewerkers de mogelijkheid om prestaties te leveren. Medewerkers voelen erkenning. Er ontstaat het gevoel dat iedereen interessant en belangrijk werk doet. De medewerkers voelen verantwoordelijkheid. Er ontstaan mogelijkheden tot persoonlijke ontwikkeling die zelfs zo ver kunnen gaan, dat teams elkaar onderling mogen beconcurreren.

Deze aspecten werden door de Amerikaanse psycholoog Herzberg2 beschreven als motiverende factoren (satisfiers) binnen zijn motivatietheorie.

Als Andersom Organiseren worden wij betrokken bij organisaties waar de medewerkers vaak niet meer tevreden zijn over de wijze waarop zij hun werk kunnen en moeten uitvoeren. We zien daarbij de volgende symptomen:
·      Het werk komt niet af
·      Er ontstaan wachttijden
·      Er zijn meer mensen nodig voor hetzelfde werk
·      Er treden meer fouten op
·      Men krijgt meer klachten
·      Financieel gaat het minder
 
De oorzaken liggen dan binnen de door Herzberg onderscheiden hygiënefactoren of dissatisfiers:
·      Inefficiënt en ineffectief werken;
·      Geen grip hebben op het leidinggeven, lees verder: de ingewikkelde rol van de manager;
·      Moeite hebben om te komen tot een goede samenwerking;
·      Het ontbreken van de noodzakelijke middelen om je werk goed te kunnen doen;
·      De manier waarop arbeidsvoorwaarden geregeld zijn.

Hygiënefactoren fungeren als bron van ontevredenheid. Met het verbeteren hiervan zorg je ervoor dat mensen niet ontevreden zijn over de manier waarop zij hun werk moeten uitvoeren.

Bij organisatieverandering is het noodzakelijk om eerst voldoende aandacht aan de problemen op het gebied van de hygiënefactoren (dissatisfiers) te schenken en deze op te lossen. Pas dan kunnen motivatoren (satisfiers) een effectieve bijdrage leveren aan het duurzaam motiveren van medewerkers, m.a.w. dan kunnen ook de meer traditionele organisaties de veranderslag maken waarover Corporate Rebels schrijft.

1 Corporate Rebels, Make work more fun, Joost Minnaar & Pim de Morree, 2020
2 Management & Organisatie, Dr. D. Keuning/Dr. D.J. Eppink, 2008